Gözde Kaybolan Lens Nasıl Çıkarılır? Göze Lens Kaçması

Kontakt lens kullanan hemen herkesin başına gelmiştir: lens bir anda yerinden kayar, gözün içinde "kaybolur" ve ne kadar bakarsanız bakın bulamazsınız. Bu durum endişe verici olsa da, en başta bilinmesi gereken rahatlatıcı bir gerçek vardır: lens gözünüzün arkasına kaçamaz. Lens yalnızca yerinden kayabilir ya da göze yapışabilir; asla göz küresinin arkasına geçemez. Bu yazıda göze lens kaçması durumunda lensin nasıl çıkarılacağını, belirtilerini, ne zaman doktora başvurmanız gerektiğini ve lens kullanırken nelere dikkat etmeniz gerektiğini adım adım ele alıyoruz.

Kontakt Lens Gözde Nasıl Kaybolur?

Aslında lens gerçek anlamda "kaybolmaz"; çoğu zaman görüş alanından çıkacak şekilde yerinden oynar, katlanır ya da göze yapışır. Bunun birkaç yaygın nedeni vardır.

Lensin Göz Kapağı Altına Kayması

En sık karşılaşılan durum budur. Lens, gözün merkezinden kayarak katlanabilir ve özellikle üst göz kapağının altına sıkışabilir. Bu olduğunda kişi lensi hissedebilir ama göremez; sanki kaybolmuş gibi gelir. Oysa lens hâlâ gözün ön yüzeyindedir ve göz kapağının altındaki bölgeden öteye geçemez.

Uzun Süre Lensin Çıkarılmaması

Lensi çok uzun süre takılı bırakmak ya da lensle uyumak, lensin kurumasına yol açar. Kuruyan lens göz yüzeyine yapışabilir; işte göze lens yapışması çoğunlukla bu şekilde gelişir. Bu durumda lens yerinde (kornea üzerinde) olsa bile "yapışmış" hissi verir ve zorlamadan çıkarmak gerekir.

Yanlış Lens Kullanımı

Kirli ellerle takıp çıkarma, yırtık veya hasarlı lens kullanma, lensin son kullanma tarihini ya da değiştirme süresini aşma ve lensi suyla temas ettirme gibi hatalar, lensin yerinden oynamasını veya yapışmasını kolaylaştırır. Suyla temas eden yumuşak lensler şişip şekil değiştirerek göze daha sıkı yapışabilir.

Gözde Kalan Lensin Belirtileri Nelerdir?

Gözde kalan ya da yerinden kaymış bir lens genellikle belirgin bir rahatsızlık hissi verir. En sık görülen belirtiler şunlardır: gözde yabancı cisim (bir şey kaçmış) hissi, batma ve tahriş, lensi hissetmenize rağmen görememe, kızarıklık, sulanma, o gözde bulanık görme ve göz kırparken rahatsızlık. Bazen lens aslında çoktan düşmüştür ve hissettiğiniz rahatsızlık, geride kalan hafif bir kuruluk ya da yüzeysel bir çiziktendir. Bu nedenle lensi bulamadığınızda, gözünüzden düşmüş olabileceğini de göz önünde bulundurun.

Gözde Kaybolan Lens Nasıl Çıkarılır?

Göze lens kaçarsa atılması gereken en önemli ilk adım sakin kalmaktır; lens kaybolmadı ve birazdan göreceğiniz gibi gözünüzün arkasına geçmesi mümkün değil. Yumuşak (soft) bir lensi güvenle çıkarmak için şu adımları izleyebilirsiniz:

1. Ellerinizi iyice yıkayın. Sabun ve suyla ellerinizi temizleyip kurulayın; göze bakteri taşımamak için bu şart.

2. Gözü nemlendirin. Bol miktarda steril serum fizyolojik, çok amaçlı lens solüsyonu ya da nemlendirici (suni gözyaşı) damla kullanın. Birkaç kez göz kırpın ve lensin gevşemesi için biraz bekleyin. Yapışmış bir lensin gevşemesi bazen 10-15 dakika sürebilir.

3. Lensi bulun. Ayna ve iyi bir ışık altında, göz kapaklarınızı nazikçe aralayın. Lensin sıkıştığını düşündüğünüz yönün tersine bakın — örneğin lens üst kapağın altındaysa aşağı bakın. Gözü her yöne hareket ettirmek lensi görüş alanına getirebilir.

4. Nazikçe çıkarın. Lens merkezlenip gevşedikten sonra parmak uçlarınızla hafifçe sıkıştırarak kaydırıp çıkarın. Kuru lensi asla zorla çekmeyin ve gözünüzü kurcalamaya devam etmeyin; bu, korneada çiziğe yol açabilir.

Lens merkezden kaymış ama bir türlü ortaya gelmiyorsa, gözü lensin bulunduğu yönün tersine çevirip kapalı göz kapağına lens yönüne doğru hafifçe masaj yapmak işe yarayabilir. Bazı durumlarda göze yeni ve nemli bir lens yerleştirip göz kırpmak, sıkışmış lensi merkeze doğru çekerek çıkarılmasını kolaylaştırır. Acele etmeyin; lensin gevşemesi birkaç deneme ve biraz sabır gerektirebilir.

Sert (gaz geçirgen) lenslerde teknik farklıdır: bu lenslerde göz kapağına masaj yapmak gözü çizebilir. Bunun yerine lensin hemen dışındaki bölgeye nazikçe bastırarak vakumu kırmak ya da bir vakumlu çıkarma aparatı kullanmak gerekir; bunu tercihen bir uzman gözetiminde yapın.

Gözünüze lens dışında bir yabancı cisim kaçtığını düşünüyorsanız uygulanacak yöntemler farklıdır; bu durumda göze cisim kaçması durumunda yapılması gerekenleri ayrıca incelemenizi öneririz.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Çoğu zaman kaymış bir lens, yukarıdaki adımlarla evde güvenle çıkarılabilir. Ancak bazı durumlarda profesyonel yardım gerekir. Şu hâllerde mutlaka bir göz hekimine başvurun:

Birkaç nazik denemeye rağmen lensi bulamıyor veya çıkaramıyorsanız; lensi çıkardıktan sonra ağrı, kızarıklık ya da yabancı cisim hissi devam ediyorsa; görmeniz lens çıktıktan sonra hâlâ bulanıksa; gözünüzde anormal akıntı (enfeksiyon belirtisi) veya ışığa karşı belirgin hassasiyet varsa. Kısacası kızarıklık, akıntı, bulanık görme veya ağrı gibi bir belirti varsa vakit kaybetmeyin. Lensi zorla çıkarmaya çalışmak yerine bir uzmana gitmek en güvenli yoldur; hekim, doğru aletlerle lensi çoğu zaman saniyeler içinde ve ağrısız biçimde çıkarabilir.

Kontakt Lens Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Lens kaynaklı sorunların ve enfeksiyonların büyük kısmı, basit kurallara uyularak önlenebilir:

Hijyene özen gösterin: Lense dokunmadan önce ellerinizi mutlaka yıkayın. Lensle uyumayın: Hekiminiz özel olarak izin vermediği sürece lensle uyumaktan kaçının. Süreye uyun: Lensleri önerilen değiştirme süresinden fazla kullanmayın ve yırtık/hasarlı lens takmayın. Yalnızca solüsyon kullanın: Lensi temizlemek veya saklamak için asla musluk suyu ya da tükürük kullanmayın; her seferinde taze solüsyon koyun ve lens kutusunu temiz tutun. Düzenli muayene olun: Lens kullanıyorsanız düzenli göz kontrollerini aksatmayın.

Özellikle lens varken göze su kaçması konusu çok önemlidir. Musluk suyu, havuz, deniz, göl ve duş suyu, Acanthamoeba adı verilen mikroskobik bir organizma içerebilir.

⚠️ Su ve lens uyarısı: Lensle yüzmeyin, duş almayın ve havuza/jakuziye girmeyin. Suyla temas eden lensler, tedavisi çok zor ve görmeyi tehdit edebilen ciddi bir kornea enfeksiyonuna (Acanthamoeba keratiti) yol açabilir. Lens takılıyken gözünüze su kaçarsa, lensleri en kısa sürede çıkarın. Suda görmeniz gerekiyorsa numaralı yüzücü gözlüğü kullanın; günlük (tek kullanımlık) lensler bu açıdan daha güvenlidir.

Göze Lens Kaçması ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Lens gözün arkasına kaçar mı?

Hayır. Lensin gözün arkasına geçmesi anatomik olarak mümkün değildir. Gözün beyaz kısmını ve göz kapaklarının iç yüzeyini kaplayan konjonktiva adlı ince zar, kapalı bir bariyer oluşturur ve hiçbir cismin göz küresinin arkasına geçmesine izin vermez. Yani lens göz içine kaçar mı ya da arkasına gider mi sorusunun yanıtı kesin bir "hayır"dır; lens yalnızca yerinden kayabilir veya göz kapağının altına sıkışabilir. Bu yüzden panik yapmaya gerek yoktur.

Gözde kalan lens zarar verir mi?

Kısa süre gözde kalan ve nazikçe çıkarılan bir lens genellikle kalıcı zarar bırakmaz. Ancak uzun süre fark edilmeden gözde kalan ya da unutulan bir lens; tahriş, kornea çizilmesi, kızarıklık ve enfeksiyon riskini artırabilir. Lensi zorla ve kurcalayarak çıkarmaya çalışmak da korneayı çizebilir. Bu nedenle lensi her zaman nazikçe çıkarmaya çalışın; çıkaramıyorsanız ya da belirtiler geçmiyorsa bir göz hekimine başvurun.

Bu yazıda yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Gözünüzdeki lensi çıkaramıyorsanız ya da ağrı, kızarıklık veya görme değişikliği yaşıyorsanız, vakit kaybetmeden bir göz sağlığı uzmanına başvurmanız önerilir.