Arpacık (İt Dirseği) Neden Çıkar, Nasıl Geçer?

Arpacık (hordeolum), göz kapağındaki kirpik kökü veya yağ bezlerinin enfeksiyon ve iltihaplanması sonucu ortaya çıkabilen, genellikle ağrılı ve kızarık bir şişliktir. Halk arasında it dirseği olarak da bilinir.

Kısaca; arpacıkların önemli bir bölümü kendiliğinden iyileşebilir. Ilık kompres uygulamak, göz kapağı hijyenine dikkat etmek, gözü ovalamamak ve arpacığı sıkmamak iyileşme sürecini destekleyebilir. Şişlik veya ağrı artıyorsa, görme etkileniyorsa ya da arpacık uzun süre geçmiyorsa göz doktoru değerlendirmesi gerekir.

Arpacığın sık tekrarlaması bazı kişilerde blefarit (göz kapağı iltihabı) gibi göz kapağı problemleriyle ilişkili olabilir.

Arpacık Nasıl Geçer?

Arpacıkların çoğu birkaç gün ila birkaç hafta içerisinde kendiliğinden iyileşebilir. İlk aşamada uygulanabilecek temel yöntemlerden biri ılık komprestir.

Temiz bir bez, yakmayacak sıcaklıktaki ılık suyla nemlendirilerek kapalı göz kapağı üzerinde yaklaşık 5–10 dakika tutulabilir. Bu uygulama gün içerisinde birkaç kez tekrarlanabilir.

Arpacık iyileşene kadar:

• Gözü ovalamaktan kaçınılmalıdır.
• Arpacık sıkılmamalı veya patlatılmaya çalışılmamalıdır.
• Göz çevresine dokunmadan önce eller yıkanmalıdır.
• Göz makyajına geçici olarak ara verilmelidir.
• Kontakt lens kullanımına ara verilmesi uygun olabilir.
• Havlu ve göz makyajı ürünleri başkalarıyla paylaşılmamalıdır.

Arpacığın elle sıkılması veya iğne gibi bir araçla boşaltılmaya çalışılması enfeksiyonun çevre dokulara yayılmasına neden olabilir.

Arpacığa / İt Dirseğine Ne İyi Gelir?

Arpacığa iyi gelebilecek en temel uygulamalar ılık kompres ve göz kapağı hijyenidir.

Arpacık veya it dirseği oluştuğunda:

• Ilık kompres uygulanabilir.
• Göz kapağı ve kirpik çevresi temiz tutulabilir.
• Göze kirli ellerle dokunmaktan kaçınılabilir.
• Göz makyajına ara verilebilir.
• Kontakt lens kullanımı geçici olarak bırakılabilir.

Bu uygulamalar arpacığın iyileşme sürecini destekleyebilir ancak her göz kapağı şişliği arpacık değildir. Uzun süre devam eden veya tekrarlayan durumlarda değerlendirme yapılması önemlidir.

İt Dirseğine Ne İyi Gelir?

İt dirseği ve arpacık aynı durumu ifade eder. Bu nedenle it dirseğinde de ilk yaklaşım genellikle ılık kompres ve göz kapağı hijyenidir.

İt dirseğini sıkmak, patlatmak veya kesici bir araçla müdahale etmeye çalışmak önerilmez. Şişlik büyüyorsa, ağrı artıyorsa veya görme etkileniyorsa göz doktoru tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Arpacık Neden Çıkar?

Arpacık çoğunlukla kirpik kökü veya göz kapağında bulunan yağ bezlerinin enfekte olması sonucunda gelişir.

Arpacık oluşumunu kolaylaştırabilecek faktörler arasında şunlar bulunabilir:

• Kirli ellerle göze dokunmak
• Göz kapağı ve kirpik hijyenine yeterince dikkat etmemek
• Göz makyajını temizlemeden uyumak
• Eski veya hijyenik olmayan göz makyajı ürünlerini kullanmak
• Kontakt lens hijyenine dikkat etmemek
• Göz kapaklarını sık sık ovalamak
• Blefarit gibi kronik göz kapağı problemlerinin bulunması

Özellikle tekrarlayan arpacıklarda altta yatan blefarit gibi bir göz kapağı probleminin bulunup bulunmadığı değerlendirilebilir.

Arpacık Belirtileri Nelerdir?

Arpacığın en belirgin bulgusu genellikle göz kapağında ortaya çıkan ağrılı, kızarık ve hassas bir şişliktir.

Arpacığa eşlik edebilecek belirtiler şunlardır:

• Göz kapağında kızarıklık
• Lokal şişlik
• Dokunulduğunda hassasiyet
• Göz kapağında ağrı
• Gözde sulanma
• Batma veya rahatsızlık hissi
• Kirpik dibinde küçük bir şişlik
• Şişliğin ucunda sarı veya beyaz bir nokta oluşması

Belirtilerin şiddeti arpacığın göz kapağındaki konumuna ve büyüklüğüne göre değişebilir.

İç Arpacık ve Dış Arpacık Arasındaki Fark

Arpacık, oluştuğu bölgeye göre dış arpacık ve iç arpacık olarak değerlendirilebilir.

Dış arpacık, genellikle kirpik köküne yakın bölgede oluşur ve göz kapağının dış kısmında kızarık, hassas bir şişlik şeklinde görülebilir.

İç arpacık ise göz kapağının iç kısmındaki yağ bezlerinden kaynaklanır. Daha derinde geliştiği için bazı kişilerde ağrı ve göz kapağı şişliği daha belirgin olabilir.

Arpacık Kaç Günde Geçer?

Arpacığın iyileşme süresi kişiden kişiye değişebilir. Birçok arpacık birkaç gün içerisinde küçülmeye başlayabilir ve birkaç hafta içerisinde iyileşebilir.

Şişliğin uzun süre devam etmesi veya ağrısını kaybederek sert bir kitle haline gelmesi durumunda bunun arpacık yerine şalazyon olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Arpacık ile Şalazyon Arasındaki Fark Nedir?

Arpacık ve şalazyon göz kapağında şişlik oluşturabilmeleri nedeniyle birbirleriyle karıştırılabilir ancak aynı durum değildir.

Arpacık, genellikle daha ani gelişen, kızarık ve ağrılı bir şişliktir.

Şalazyon ise göz kapağındaki yağ bezlerinden birinin tıkanması sonucunda gelişen ve çoğu zaman arpacığa göre daha az ağrılı olan bir göz kapağı kitlesidir.

Uzun süre geçmeyen veya sertleşen göz kapağı şişlikleri hakkında ayrıntılı bilgi için Şalazyon (Göz Kapağı Kisti) Nedir? içeriğini inceleyebilirsiniz.

Arpacık Tedavisi Nasıl Yapılır?

Arpacıkların önemli bir bölümünde cerrahi veya ilaç tedavisine ihtiyaç duyulmadan iyileşme görülebilir.

Tedavi yaklaşımı arpacığın büyüklüğüne, bulunduğu bölgeye, ne kadar süredir devam ettiğine ve eşlik eden diğer belirtilere göre değişebilir.

İlk aşamada genellikle:

• Ilık kompres
• Göz kapağı hijyeni
• Göz makyajına ara verilmesi
• Kontakt lens kullanımının geçici olarak bırakılması

gibi uygulamalar önerilebilir.

Her arpacık için antibiyotikli göz damlası veya merhem gerekli değildir. Antibiyotikli veya steroid içeren göz ilaçları doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.

Gerektiğinde göz doktoru tarafından farklı ilaç tedavileri veya arpacığın boşaltılmasına yönelik işlemler değerlendirilebilir.

Arpacık Patlatılır mı?

Hayır. Arpacık sıkılmamalı veya patlatılmaya çalışılmamalıdır.

Arpacığı elle sıkmak, iğneyle delmek veya başka bir yöntemle boşaltmaya çalışmak enfeksiyonun göz kapağının çevresindeki dokulara yayılmasına neden olabilir.

Arpacığın kendiliğinden boşalması durumunda ise bölgenin temiz tutulması önemlidir.

Arpacık Bulaşıcı mı?

Arpacığın kendisi genellikle kolay bulaşan bir hastalık olarak değerlendirilmez. Ancak arpacığa yol açabilen bakteriler eller, havlular veya göz çevresinde kullanılan kişisel ürünler aracılığıyla taşınabilir.

Bu nedenle:

• Eller düzenli olarak yıkanmalı,
• Havlu paylaşılmamalı,
• Göz makyajı ürünleri ortak kullanılmamalı,
• Göze kirli ellerle dokunulmamalıdır.

Arpacık Tekrarlar mı?

Evet. Bazı kişilerde arpacık tekrarlayabilir.

Tekrarlayan arpacıklarda göz kapağı hijyeni, meibomian bezlerinin durumu ve blefarit gibi göz kapağı hastalıkları değerlendirilmelidir.

Sürekli aynı bölgede tekrarlayan veya uzun süre iyileşmeyen göz kapağı şişliklerinde ise göz doktoru değerlendirmesi özellikle önem taşır.

Arpacık İçin Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Arpacıkların büyük bölümü kendiliğinden iyileşebilse de bazı belirtiler göz doktoru değerlendirmesini gerektirebilir.

Aşağıdaki durumlarda göz doktoruna başvurulması uygun olabilir:

• Ağrı veya şişlik giderek artıyorsa
• Göz kapağındaki kızarıklık çevre bölgelere yayılıyorsa
• Görmede değişiklik meydana geliyorsa
• Şişlik uzun süre geçmiyorsa
• Arpacık sık sık tekrarlıyorsa
• Göz kapağında yaygın şişlik oluşuyorsa
• Akıntı veya belirgin enfeksiyon bulguları gelişiyorsa

Arpacık (İt Dirseği) İle İlgili Sık Sorulan Sorular

Arpacık ve it dirseği aynı şey mi?

Evet. Halk arasında it dirseği olarak bilinen durum tıbbi olarak arpacık veya hordeolum olarak adlandırılır.

Arpacık nasıl geçer?

Arpacıkların çoğu kendiliğinden iyileşebilir. Ilık kompres uygulamak ve göz kapağı hijyenine dikkat etmek iyileşme sürecini destekleyebilir.

Arpacığa ne iyi gelir?

Ilık kompres, göz kapağının temiz tutulması, gözü ovalamamak ve makyaj ile kontakt lens kullanımına geçici olarak ara vermek yardımcı olabilir.

Arpacık neden çıkar?

Arpacık genellikle kirpik kökü veya göz kapağındaki yağ bezlerinin enfekte olması sonucunda ortaya çıkar. Göz hijyeni, kirli ellerle göze temas ve blefarit gibi bazı göz kapağı problemleri riski artırabilir.

Arpacık kaç günde geçer?

İyileşme süresi kişiden kişiye değişmekle birlikte arpacıkların çoğu birkaç gün içerisinde hafiflemeye başlayabilir ve birkaç hafta içerisinde iyileşebilir.

Arpacık sıkılırsa ne olur?

Arpacığı sıkmak veya patlatmaya çalışmak enfeksiyonun çevre dokulara yayılmasına neden olabilir. Bu nedenle arpacığa fiziksel olarak müdahale edilmemelidir.

Arpacık için antibiyotik kullanılır mı?

Her arpacık için antibiyotik gerekli değildir. Antibiyotikli göz damlası veya merhem kullanımı gerekli görülürse göz doktoru tarafından planlanmalıdır.

Arpacık görmeyi etkiler mi?

Küçük arpacıklar genellikle görmeyi etkilemez. Ancak şişlik çok büyürse veya göz çevresine yayılırsa görmede değişiklik oluşabilir. Böyle bir durumda göz doktoru değerlendirmesi gerekir.