Tedaviler

Göz Tembelliği Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Göz tembelliği, bir gözün diğerinden daha iyi görmesi durumudur. Tıp literatürüne ambliyopi olarak geçmiştir. Daha iyi gören gözden gelen sinyallere beynin odaklanmasıyla diğer gözde görme keskinliğinin düşmesi sonucu ortaya çıkmaktadır.Oluşumundaki temel neden, genellikle çocukluk döneminde gözde yaşanan anomali durumudur. Bunlar genellikle katarakt, şaşılık veya gözlük kullanılması gereken bir göz kırma kusurunun ihmal edilmesi ve göz kapağı düşüklüğü gibi problemlerdir.

Göz tembelliğinin toplum içinde görülme sıklığı %1.5 ile %3.5’dir. Erken teşhis ile tedavisi mümkündür ancak sorunun erken fark edilmesinde temel görev ailelere düşmektedir. Erken fark edilmeyip ilerlediğinde ciddi oranda görme kayıplarına neden olabilen bir hastalıktır.

Hastalığın teşhisi için kritik dönem 6 ay ile 7-8 yaş aralığıdır. Bu nedenden ötürü 6 ay sonrasında çocuklarda rutin göz muayenesi önem kazanmaktadır.

Erken dönemlerde çocuklarda sık tekrarlanan göz kırpma hareketi veya zayıf olan gözde sağa veya sola kayma gibi belirtiler verir. Gözlük, kontakt lens veya bir gözün kapatılması yöntemiyle yapılan tedavilerle düzeltilebilmektedir.

Göz Tembelliği Nedir?

Göz tembelliği, gözün herhangi bir yapısal bozukluğu olmamasına rağmen görme merkezinin yeterince gelişmemesinden kaynaklı olarak bir gözün diğerinden daha az görmesi olarak tanımlanabilir. Tıp literatüründeki adı Amliyopidir.

Doğumdan itibaren beyin sürekli gelişir bu da kişinin gelişim süreci boyunca görme kapasitesinin de gelişmesi anlamına gelmektedir. Bu nedenden ötürü kişi zamanla daha iyi görmeye başlar.

Bahsi geçen bu gelişim sürecinde, dışarıdan göze gelen görüntünü herhangi bir gözdeki anomaliden kaynaklı olarak retinaya sağlıklı olarak düşmez. Bu noktada beyin daha iyi gören gözden gelen görüntüleri algılamayı tercih eder. Bundan dolayı da beyindeki görme merkezinde gelişim problemleri görülür.

Bu da göz tembelliği ile sonuçlanır. Yani zaman içerisinde görüntünün retinadan göze iletilmesini sağlayan göz sinirinin kullanılmamasıyla, bu sinir ve beynin görme merkezi atıl duruma düşer ve fonksiyon kaybına uğrar. Göz tembelliği, genellikle bir gözde ortaya çıkmakla birlikte bazı durumlarda her iki gözde de oluşan görme keskinliği sorunudur.

Beyindeki görme merkezi gelişimini 8-10 yaşına kadar tamamladığı için göz tembelliğinin tedavisinde bu yaşlara kadar olan teşhis süreci kritik öneme sahiptir. Bu yüzden 6 ay sonrasında 8 yaşına kadar olan süreçte göz tembelliğinin teşhisi için düzenli göz doktoru kontrolü kritik öneme sahiptir. Hastalık genetik geçişli olabilmektedir. Hastalığın teşhisi yalnızca klinik ortamda detaylı göz muayenesi sonucunda koyulabilmektedir.

Göz Tembelliği Neden Olur?

Beyindeki görme merkezinin gelişebilmesi için doğduğumuz andan itibaren gözümüzden gelen görüntülerin kaliteli bir şekilde iletilmesi gerekmektedir.

Sağlıklı bir insanda, her iki göz birbirleriyle senkron çalışmaktadır. İnsan beyni iki ayrı göz ile görülen görüntüyü birleştirerek tek bir görüntü olarak algılanmaktadır. Yeni doğmuş ve gelişme sürecinde olan bir insanın iki gözünden birinde bir problem mevcutsa dışarıdan gelen görüntüler sağlıklı olarak algılanamaz.

Çocukluk döneminde gelişen bu rahatsızlıkta, zayıf olan göz diğer göze göre daha az uyaran alır. Böylece beyin, sağlıklı olan gözden gelen iletilere odaklanırken diğer gözden gelen kötü görüntünün sağlıklı olan gözden gelen görüntüyü bozmaması için kötü gören gözü devre dışı bırakmaktadır. Bu durumun sonucunda ise kötü gören göz atıl duruma düşer ve göz tembelliği tembelliği gelişir. Yani göz tembelliği gözün yapısında mevcut bir hastalık olmayıp beyindeki görme merkezinin gelişimiyle ilgili bir sorundur.

Göz tembelliğinin birden çok nedeni bulunmaktadır. Bu nedenlerden bazıları aile tarafından erken dönemde fark edilebilir. Şaşılık, göz kaslarındaki zayıflık ve göz kapağı düşüklüğü gibi problemlerin fark edilmesi kolaydır ancak çocuğun gözlük kullanmasını gerektiren iki göz arasındaki net görüş farkları, ileri göz numaraları veya daha nadir rastlansa da katarakt gibi bir problem ancak göz muayenesi ile anlaşılabilmektedir. Hastalığın tanısında gerçekleşen gecikmeler geri dönüşü olmayan görme problemlerine neden olabilmektedir.

Göz tembelliğinin sık görülen nedenleri aşağıdaki gibidir:

Şaşılık: Şaşılık top literatürüne strabismus olarak geçmiştir. Göz tembelliğinin en yaygın nedenidir. Her bir gözde altışar adet dış göz kası mevcuttur ve bu kaslardan birinde yaşanan güçsüzlük şaşılığa neden olmaktadır.

Yeni doğanlarda oluşan şaşılık 6 ay ve sonrasında geçmiyorsa bu durum göz problemi olarak kabul edilmektedir. Kayan göz sebebiyle çocuğun çift görmemesi için beyin kayan gözü devre dışı bırakarak tek bir gözden gelen görüntüyü algılar. Böylece göz tembelliği oluşur.

İki Göz Arasındaki Göz Numarası Farkları: Göz kırma kusurları gözlük kullanımı ile düzeltilebilmektedir. Miyop, astigmat ve hipermetrop sorunun bir gözde diğerine göre daha fazla olması bir gözün diğerine göre bulanık görmesine neden olmaktadır bu da beynin optimize bir görüntü algısı oluşturmak için bir gözden gelen görüntüyü algılamamasına neden olmaktadır.

Bunun sonucunda ise göz kırma kusuru derecesi yüksek olan gözde kırma kusuru gözlük veya kontakt lens ile tedavi edilmediğinde göz tembelliği oluşabilmektedir.

Göz kırma problemlerinden kaynaklı olan tembelliğe refraktif ambliyopi adı verilmektedir. Bu tip göz tembelliğinde kontakt lens veya gözlük kullanımıyla hastalığın ilerleyişinin önüne geçilebilmektedir.

Göz Kapağı Düşüklüğü: Doğuştan gelen veya sonradan oluşan göz kapağı düşüklüğü gözü minimum 1 milimetre kapatarak sağlıklı görüşü engellemektedir. Bu durum da göz tembelliğine yol açabilir.

Saydam Olması Gereken Göz Dokularındaki Bulanıklaşma: Katarakt problemi veya korneada yaşanan bulanıklaşma retina üzerine düşen dolayısıyla oradan beynin görme merkezine iletilen görüntünün net olmamasına neden olmaktadır. Bu durum sonucunda beyin yalnızca sağlıklı gözden gelen görüntüyü kabul edecektir. Bu da göz tembelliği ile sonuçlanır. Bu tip sorunlar düzenli göz muayenesi sonucunda anlaşılabilmektedir.

Göz Tembelliği Belirtileri

Göz tembelliği tedavi edilmediği zaman görüş keskinliğinde hızlı bir düşüş, iki gözde de görüş kaybolması ve alan derinliği algısında güçlük yaşama gibi sorunlara neden olabilen göz tembelliği, doğum sonrasında başlayıp çocukluk döneminde oluştuğu için kişinin bunu kendisinin fark etmesi güçtür. Göz tembelliği belirtileri genellikle çocukluk döneminde 6 ile 9 yaş arasında çıkmaktadır.

İlk belirtiler hastalık ilerleyene kadar kendisini göstermez. Bu nedenle erken yaşlarda teşhis etmek zordur. Belirtilerin fark edilmesi konusunda ailenin hassasiyeti önemlidir. Ayrıca düzenli göz hekimi kontrolü erken teşhis için kritik öneme sahiptir.

Hastalığın belirtileri arasında gözlük kullanılmasına rağmen düzelmeyen göz kayıpları vardır. Ayrıca şaşılık, göz kayması, göz titremesi de hastalığın belirtileri arasındadır. Bu belirtilere sahip çocuklar vakit kaybetmeden bir göz doktoruna götürülmelidir.

Çünkü zaman geçtikçe erken tanı koyma ihtimali gecikmektedir ve uygulanan tedavinin başarı ihtimali de o derece azalmaktadır. En sık rastlanan göz tembelliği belirtileri aşağıdaki gibidir:

  • Nesnelerin uzak ya da yakınlık mesafelerinin tanımlanmasında güçlük çekilmesi (derinlik algısı sorunu)
  • Sık aralıklarla göz kırpma
  • Sık sık gözleri ovuşturma
  • Nesneleri net görebilmek için göz kırpma
  • Ellerin ve gözlerin koordine olarak yapılması gereken işleri gerçekleştirirken güçlük yaşama
  • Odaklanan cisme bakılırken başı bir tarafa çevirme veya öne doğru eğme
  • Yakına bakmaktan çekinme
  • Dikkat dağınıklığı problemi yaşama
  • Baş ağrısı
  • Çift görme

Göz Tembelliği Teşhisi

Göz tembelliği teşhisi, çocuklarda şaşılık ve göz kayması gibi dışarıdan görsel olarak kendisini belli eden bir rahatsızlık olmadığı zaman zordur. Bu yüzden ebeveynler genellikle bir sorun olup olmadığının farkına varamazlar. Ayrıca bir gözün zayıf görmesi direkt göz tembelliği ile ilişkilendirilemez. Göz doktorları muayene sırasında her bir gözün nesneleri nasıl takip ettiğini kolaylıkla teşhis edebilir.

Genellikle çocuğun bir gözü kapatıldığı zaman göz tembelliği olan göz açıkta ise çocuk diğer gözünü de açmaya çalışır aynı işlem diğer göze uygulandığında böyle bir şey tekrarlanmaz. Bu tip bir göz muayenesinde, çeşitli harf ve şekillerin tanımlanması, her iki gözle birden hareket halindeki bir ışığın takibi, ayrıca büyüteç ile her bir gözün kontrolü yapıldıktan sonra göz tembelliği teşhisi konulmaktadır. Yine bu kontroller sırasında göz tembelliğinin esas nedeninin hangi hastalık olduğu da ortaya çıkartılabilmektedir.

Hastalık teşhisi sonrası vakit kaybetmeden tedaviye başlamak gerekir. Hastalık ilerledikçe tedavinin başarı oranı düşmektedir.

Göz Tembelliği Tedavisi

Göz tembelliği tüm dünyada toplam insan nüfusunun ortalama olarak %3’ünde görülen bir rahatsızlıktır. Özellikle çocuklardaki göz tembelliğinde erken başlanan tedavi ile başarı elde edilebilmektedir. Özellikle çocuklarda 8-9 yaşına kadar olan dönem hastalığın tedavi edilmesi için kritik öneme sahiptir.

İlk olarak göz tembelliğine neden olan hastalık tedavi edilmektedir. Tembellik eğer katarakt, şaşılık ve göz kapağı nedeniyle oluşmuşsa bu sorunlar cerrahi müdahale ile giderilebilir. Bunlar dışında göz tembelliği tedavisinde cerrahi müdahale söz konusu değildir.

Eğer gözlük ile tedavi ihtiyacı söz konusu ise bu tedaviye başlanır. Bu tedavinin sonrasında ise göz kapama tedavisi aşamasına geçilir. Bu tedavideki amaç zayıf gözün kullanılmaya zorlanarak görüş iyileştirilmesinin sağlanmasıdır.

Göz kapama tedavisinde iyi gören göz yapışkan bir ped ile kapatılarak tembelliğe sahip olan gözün çalışması sağlanır. Tedavinin başında planlanan sürenin sonunda ise görme keskinliği artışı tespit edilir. Gerekirse görme keskinliğinin artması için bu süre uzatılabilmektedir.

Ortoptik tedavi bir tür fizik tedavi yöntemidir. Temelinde çalışmayan kaslarının harekete geçirilerek çalıştırılması amacı yatmaktadır. Derinlik algısının arttırılmasında etkili bir yöntemdir, toplum genelinde göz egzersizleri olarak da bilinir.

Cam tedavisi hastane ortamında kapatma tedavisi ile birlikte uygulanan bir tedavi şeklidir. Farklı desenlere sahip, siyah ve beyaz renklerden oluşmuş bir kart, bir labirentin alt kısmında makine yardımıyla çevrilmektedir. Bu sırada çocuktan bir kalem aracılığı ile labirentin çıkışını bulması istenir. Bu tedavideki amaç göz kaslarının güçlendirilerek aynı zamanda gözün odaklanma yeteneğinin de arttırılmasıdır.

Kritik yaş eşiği aşılmışsa veya yetişkinlerde olan göz tembelliği sorununda nörovizyon tedavisi ile olumlu sonuçlar almak mümkündür. Bu tedavi kontrast duyarlılığının geliştirilmesi sayesinde görmenin beyne öğretilmesi amacıyla uygulanmaktadır.

Nörovizyon tedavisinde kişiye farklı kontrastlara sahip görüntüler gösterilir ve görsel nitelikli görevler verilir. Kişiye özel olarak planlanan ve bilgisayar tabanlı bu tedavide yetişkinlerde görme keskinliğinin arttığını gösteren sonuçlar mevcuttur. Tedavinin temel amacı tembel göz için görme derinliğinin arttırılması, gözlerin birbirileriyle ve beyinle olan koordinasyonunun geliştirilmesidir.

Nörovizyon tedavisi ilk seansta göz doktoru kontrolünde muayenehanede başlarken daha sonra hastanın kendi evinde bilgisayar başında tedaviye devam edilir.

Hasta kendisine gösterilen çeşitli görüntüler ve görsel görevlere tıklama yaparak bilgisayara sinyal gönderir. Eğer doğru bir şekilde ilerliyorsa bilgisayardan kendisine olumlu bir sinyal gelir, eğer ilerleyişte bir olumsuzluk söz konusu ise kişiye uyarı gönderilir. Bahsi geçen bu görsel görevler doğru bir şekilde ilerleyene kadar bu süreç devam eder.

Tedavi haftanın farklı günlerinde ortalama olarak 2-3 gün ve 30-40 dakikadan sürdürülür. Tedavinin başında planlanan sürenin sonuna gelindiğinde hekim hastaın görme keskinliğindeki değişimi kontrol eder.

Göz tembelliği tedavi edilmediği zaman, tembelleşme yaşayan göz kalıcı olarak görme keskinliğinde ciddi bir düşüşe sahip olmaktadır. Derinlik hissi yani boyut algılama yeteneği kaybolur. Kişinin ilerideki yaşamındaki meslek seçimi ve hayat konforuna direkt olumsuz yönde etki eder. Ayrıca sağlıklı olan göz bir kaza veya hastalık sonucunda kaybedilirse, kişi göz tembelliği olan göz ile hayatının geri kalanına devam etmek durumunda kalır.

ONLINE RANDEVU FORMU

whatsapp

WHATSAPP HATTIMIZDAN

VAKİT KAYBETMEDEN BİZLERE
YAZABİLİRSİNİZ.

0549 772 39 63

venividigoz-logo.png

Bilgileriniz başarıyla gönderildi.
En kısa zamanda iletişim bilgilerinizden irtibata geçilecektir. Teşekkürler.