Tedaviler

Katarakt Nedir? Tedavisi Nasıl Gerçekleştirilir?

Katarakt, göz içinde bulunan ve dışarıdan gelen ışığın retinaya iletilmesini sağlayan merceğin saydamlığını yitirerek matlaşması ile ortaya çıkan ve görme duyusunun azalmasıyla sonuçlanan bir göz hastalığıdır. Hastalık her iki gözde de oluşabileceği gibi birinden diğerine yayılım göstermez. Katarakt sıklıkla yaşlanmanın bir sonucu olarak görülse de, doğuştan ve sonradan çeşitli dış etkenler nedeniyle gelişim gösterebilmektedir.

İnsan gözü, yaşlanma sürecinden en çok etkilenen duyu organıdır. Bu süreç boyunca, hem genetik sebeplerin tetiklemesi hem de yaş almaya bağlı fizyolojik değişimler nedeniyle birçok göz problemi ortaya çıkabilmektedir. Yaşlandıkça yapısı değişen göz içi lens, sertleşerek esneme ve uyumluluk yeteneğini kaybeder. Bunun sonucunda ise yakını net görememe problemi (presbiyopi) ortaya çıkar. İleri yaşlarda gözyaşı üretimi çeşitli sebeplerle azalacağından göz kuruluğu sorunu görülebilmektedir. Göz kapağı dokusu ve çevresinde yaşanan cilt problemleri nedeniyle de pitozis gibi sorunlara ileri yaşlarda sıklıkla rastlanabilmektedir. Yaşa bağlı olarak ortaya çıkabilen bir diğer göz hastalığı ise katarakttır.

Katarakt, göz içerisinde bulunan lensin yüzeyinde oluşan çeşitli lekelenmeler sonucu saydamlığını kaybetmesi sonucu ortaya çıkar. Bu lekelenmelerin nedeni, lens çekirdeğinin yapısında yaşanan kimyasal değişimlerdir. Kataraktın tek tedavisi ameliyattır. Cerrahi müdahale ile doğal göz içi lensin yerinden çıkartılarak, yapay bir mercek ile değiştirilmesiyle gerçekleştirilir. Katarakt ameliyatı dünyada en çok uygulanan cerrahi operasyonlardan biridir.

Katarakt, dünyada kalıcı görme kaybına en çok neden olan hastalıktır.  Her yıl ortalama olarak yaklaşık olarak 25 milyon kişide katarakta rastlanmakta olup, 40 yaş üzerindeki kişilerde daha çok görülmektedir. Ayrıca katarakta, güneş ışınlarının yoğun etkisinden dolayı Afrika ve Güney Amerika gibi sıcak bölgelerde daha sık rastlanılmaktadır. Ortaya çıkışındaki en yaygın neden, yaşlanmaya bağlı sebeplerle göz içi lenste yaşanan fizyolojik değişimlerdir. Yine de katarakt sadece yaşlılarda görülür kanısı gerçeği tam olarak yansıtmamaktadır. Oluşumunda, uzun süre kortizonlu ilaç kullanımı, çeşitli göz travmaları ve şeker hastalığı gibi faktörler de rol oynayabilmektedir. Bu nedenle kataraktın, hem çeşitli dış faktörlerin etkisi hem de yaşlanmamızın doğal bir sonucu olarak da oluşabileceği söylenebilir.

Katarakt Neden Olur?

Gözün en öndeki iris adlı bölümünün hemen arkasında yer alan göz merceğinde, kristalin proteinleri bulunmaktadır. Bu proteinlerin yapısında, çeşitli sebeplerle kimyasal değişimler gerçekleşebilir ve yüksek seviyede moleküler ağırlıklı protein kümeleri meydana gelir. Merceğin dokusunda yaşanan bu değişimle birlikte göz merceğinin yüzeyinde sarı ve kahverengi lekelenmeler oluşur. Sonuç olarak göz merceği saydamlığını yitirir. Görme kaybının temel nedeni, göze dışarıdan giren ışığın saydamlığını yitiren mercekten geçerken sağlıklı bir şekilde kırılımının gerçekleşmemesidir.

Katarakt nedenleri söz konusu olduğundan birbirinden farklı nedenlerden bahsetmek gerekir. En yaygın görülme nedeni yaşlanmaya bağlı olarak göz içi lensin yapısında yaşanan değişimlerdir. Özellikle 50 yaş altı kişilerde hastalığa rastlanıyorsa altında farklı nedenler görülebilmektedir. Kalıtsal nedenler katarakt oluşumunda etkili olabileceği gibi diğer nedenler aşağıdaki gibidir;

Şeker hastalığı gibi metabolizmadaki bozukluklar.

Göze darbe alınması sonucunda yaşanan göz travmaları.

Daha önce geçirilmiş göz ameliyatı sonrasında yaşanan çeşitli komplikasyonlar.

Uzun süreli güneş ışığına gözü korumadan maruz kalma.

Uzun süreler boyunca radyasyona maruz kalma.

Kortizonlu ilaç kullanımı gibi nedenlerle yetişkinlerde katarakt hastalığı görülebilmektedir.

Kataraktın çocuklarda görülme nedeni ise metabolizmadaki çeşitli hastalıklar, anne karnında geçirilen hastalıklar, annenin hamilelik döneminde kullandığı ilaçlar ve çeşitli göz travmalarıdır.

Katarakt Körlüğe Neden Olur mu?

Katarakt dünyada her yıl ortalama olarak 25 milyon kişide görülmekte olan bir göz rahatsızlığıdır. 40 yaş üzeri ilerleyici görme kayıpları arasında ilk sırada yer alan katarakt kalıcı körlüğe neden olmaz.

Katarakt Belirtileri

Katarakt belirtileri ile erken teşhisi kolay bir göz hastalığıdır. Başlangıç aşamasında görmede hafif bulanıklık, algılanan renklerde solma, özellikle gece ışıklarda dağılma belirtileri ile kendini gösterir. Başlangıç seviyesinde daha güçlü bir ortam aydınlatması ile numaralı gözlük kullanımı görüşüm iyileşmesine katkı sağlayabilmektedir. İleri aşamalarda ise hem yakın görme hem de uzak görme ileri derecede bozulmaktadır. Ayrıca ışığa adaptasyon yavaşlar ve loş ışıkta görme zorlukları meydana çıkar. Kişinin zamanla kişinin günlük aktivitelerini tek başına yapılması güçleşir.

Kataraktın sık rastlanan belirtileri aşağıdaki gibidir:

  • Okuma zorluğu.
  • Detayları görmede zorlaşma.
  • Görmede yavaş yavaş azalma.
  • Işığa karşı hassasiyet.
  • Çift görme.
  • Renklerde soluklaşma ve sararma.
  • Gözlük numaralarının sık değişmesi.
  • Gece görüşünde bozukluk.
  • Araç kullanırken güçlük yaşama.

Kataraktın birçok çeşidi yavaş gelişme gösterir. Kataraktın erken döneminde oluşan görüşteki bulanıklık kişiye rahatsızlık vermemektedir. Katarakt tedavi edilmezse ilerler ve görüş tamamen bulanıklaşır. Hasta günlük aktivitelerini gerçekleştiremez hale gelir. Kataraktın zamanında tedavi edilmemesi göz tansiyonu gibi başka hastalıkları da ortaya çıkartmaktadır. Bu durum ise kalıcı görme kaybı riskini arttırmaktadır.

katarakt belirtileri

Kataraktı Olan Nasıl Görür?

Gözümüzün elemanlarını bir fotoğraf makinasının elemanları gibi düşündüğümüzde, katarakt hastalığını makinenin önündeki odaklanmayı sağlayan lensin buhurlanması olarak düşünebiliriz. Renklerin canlılığını yitirmesi, bulanık görme, geceleri parlak ışıklardan rahatsız olma, loş ve karanlık ortamlarda detayları görmemek hastaların yaşadığı görüş bozukluklarındandır. Katarakt hastaları, dünyayı buzlu bir camın ardından bakıyormuş gibi bulanık ve soluk ve pastel tonlarda görür.

Katarakt Nasıl Teşhis Edilir?

Katarakt, göz doktoru tarafından yapılacak göz muayenesi ile teşhis edilir. Muayene sırasında hastada farklı bir göz problemi olup olmadığı sıklıkla tespit edilebilmektedir. Katarakt teşhisi için kontrol edilen kriterler şu şekildedir:

Göz içi lenste belirgin bir matlaşma söz konusu mu?

Eğer matlaşma durumu söz konusu ise bu hastanın görme keskinliğini etkiliyor mu?

Cerrahi müdahale hastanın görme kalitesinin iyileşmesinde ne derece bir ilerleme sağlar?

Cerrahi müdahale hasta açısından herhangi bir risk barındırıyor mu?

Bu kapsamda uygulanan test ve tetkikler şu şekildedir:

Görme Keskinliği Testi: Bu testte hastanın ince detayları görme yeteneği ölçülmektedir. Hastadan büyükten küçüğe sıralanmış şekilleri ve harfleri belli bir mesafeden okuması istenir. Düzeltilmemiş görme keskinliği testi kişi kontakt lens veya gözlük kullanmadan gerçekleştirilir. Düzeltilmiş görme keskinliği testinde ise hasta eğer gözlük ve kontakt lens olmadan belirli bir mesafeden kendisine gösterilen harfleri göremiyorsa uygulanır.

Hastanın gözünün önüne çeşitli mercekler yerleştirilerek hastanın göz numaraları tespit edilir. Ayrıca gözüne belirli bir mesafeden ışık tutularak hastanın harfleri tekrardan okuması istenerek parlama testi de yapılabilmektedir.

Biyomikroskobik muayene (yarık lamba muayenesi): Biyomikroskop aracılığıyla gözün birçok bileşeni incelenebilmektedir. Göz bebeği özel bir damla aracılığıyla büyütülerek muayene başlanmaktadır. Biyomikroskop aracılığıyla kornea, iris, lens ve gözün ön segmentindeki diğer elemanları incelenmektedir.

Tonometri: Kataraktlı göz merceği göz tansiyonunu genellikle yükseltmektedir. Bu yüzden tonometri aracılığıyla hastanın göz tansiyonu ölçülmektedir.

Retina muayenesi: Retina muayenesi ile kataraktın retinaya etkileri ölçülmektedir.

Hastadaki belirtilerle birlikte hastalığın seviyesine göre nasıl bir tedavi yöntemi izleneceğine karar verilir.

Katarakt Tedavisi Nedir?

Çoğu göz doktoru katarakt teşhisinden sonra hastalığın seviyesine göre katarakt tedavisi için çeşitli seçenekleri hastaya önermektedir. Bazı ilaçların kullanımı, vitamin takviyesi ve gözlük kullanımı ile hastalığın başlangıç aşamasında kişi günlük yaşamına devam edebilir. Ancak ilerleyen seviyelerde hastalık kişinin günlük yaşamını etkilemeye başladığında ameliyat seçeneği düşünülmektedir. Katarakt tedavisi için tek kalıcı yöntemi, cerrahi operasyondur. Kataraktın ameliyatsız olarak kalıcı olarak tedavisi mümkün değildir. Katarakt ameliyatı, hastalık kişinin yaşam koşullarını etkilemeye başladığında bir seçenek olarak görülebilir.

akıllı lens operasyonu

Katarakt ameliyatında, hastanın kataraktlı göz içi lensi alınarak, yerine yapay göz içi mercek uygulanmaktadır. En çok kullanılan yöntem fako yöntemidir. Fako (fakoemülsifikasyon yöntemi) yöntemi ile göz içine gözün kenarından mikro bir kesinden girilir. Kataraktlı göz içi lens ses dalgaları aracılığıyla ayrıştır ve çekilerek çıkartılır. Sonrasında ise göz içine başka bir kesiden yapay mercek yerleştirilir ve operasyon tamamlanır. Fako yöntemiyle katarakt cerrahisi dikiş gerektirmeyen bir operasyondur. İyileşme süresi hızlıdır. Operasyon damla anestezi ile göz uyuşturulduktan sonra yapılır. Hasta operasyon sonrası aynı gün taburcu edilmektedir.

İhtiyaç halinde bir gün arayla aynı prosedür diğer göz içinde uygulanabilmektedir. Operasyon öncesinde ameliyat sırasında göz içine yerleştirilecek lensin numarasının tespiti, tedavinin verimli bir şekilde sonuçlandırılması için önemlidir.

Katarakt İlerlemesi Nasıl Durdurulur?

Katarakt oluştuktan sonra ilerlemesini durdurmanın imkanı yoktur. Ancak bazı konulara dikkat etmek katarakt oluşumunu engelleyebilir veya yavaşlatabilir.

Güneş ışığının yoğun olduğu dış ortamda güneş gözlüğü takmak.

Omega-3 bakımından zengin beslenmek.

Akdeniz diyeti adı verilen sebze ve meyve ağırlık bir beslenme alışkanlığı edinmek.

Sigara içmemek, içiliyorsa da bırakmak.

Mecburi durumlar dışında kortizonlu ilaç kullanmamak.

Gözleri dışarıdan gelecek darbelere karşı korumak.

Bahsi geçen bu tedbirlere dikkat etmek kataraktın oluşumunu tetikleyen fizyolojik unsurları engelleyebilir.

katarakt nedir

ONLINE RANDEVU FORMU

venividigoz-logo.png

Bilgileriniz başarıyla gönderildi.
En kısa zamanda iletişim bilgilerinizden irtibata geçilecektir. Teşekkürler.