| |
YAŞA BAĞLI MAKULA DEJENERASYONU
YAŞA BAĞLI MAKULA DEJENERASYONU
Retina, gözün arka kısmını kaplayan ve milyonlarca hücreden oluşan sinir tabakasına verilen isimdir. Makula dejenerasyonu retinanın makula bölümünde oluşan, daha çok 60 yaş üstünü etkileyen, halk arasında sarı nokta olarak da bildiğimiz hastalıktır. Makula cisimleri ayrıntılı ve net olarak görmemizi sağlayan retina merkezidir. Bu merkezdeki bozulmalar ve yaşlanma hastalığın oluşumunu etkileyen faktörlerdendir. Makula dejenerasyonunda gözün merkezinde scotoma (görülmeyen nokta) oluşur. Bu scotoma açık, koyu yada sisli olabilir. Nesnelerin bazı bölümleri eğri ve şekilsiz görülür.
Makula dejenerasyonu çoğunlukla yaşlanma etkilerine bağlı olarak gelişir. Ayrıca genetik etkiler, devamlı güneş ışığına maruz kalma, beslenme, sigara ve hipertansiyon da makula dejenerasyonunun oluşumunu etkileyen faktörlerdir.
Daha az olarak genç hastalarda, makula dejenerasyonunun oluşumunu etkileyen miyopi ve retinan arkasında bilinmeyen sebeplerden oluşan damarlanmalar gözlenebilir. Bunların değişik sebep ve belirtileri olmakla birlikte, hastalığın seyri aynıdır.
Yaşa bağlı makula dejenerasyonu; kuru yani atrofik ve yaş yani exudotif olmak üzere iki şekilde gözlenir. Kuru tip makula dejenerasyonu, yaşlanma sebebi ile makula bölgesindeki dokunun incelmesi ve drusen denilen yağlı, sarı maddenin birikerek görme kaybına sebep olması ile oluşur. Yaş tip makula dejenerasyonunda ise, makulada anormal damarlar oluşur ve bu damarlardan kan ve sıvı sızarak görme kaybına sebep olur.
Yaşa bağlı makula dejenerasyonunun en belirgin özelliği görüntünün merkezinde oluşan bozukluklar, dalgalanmalar ve lekelerdir. Hasta bu değişiklileri binaların kenarları yada yerdeki marleyler gibi düz uçlu nesnelere baktığında daha çok hisseder. Ayrıca renklerde solukluk da belirmeye başlar.
Birçok kişi başlangıçta hastalığın farkına varmasa bile, belirtiler oluştuğunda mutlaka detaylı doktor kontrolünden geçilmelidir. Bununla birlikte hastalık tanısı konulurken başka testler, muayene ve tedavi yöntemlerinden de faydalanılır. Bunlar:
Amsler Grid Testi: Bu test gözdeki değişiklikleri takip edebilmemizi sağlayan basit bir işlemdir. Makula dejenerasyonu olan hastaların bu testle gözlerini haftada birçok kez kontrol etmeleri salık verilir.
Oftalmoskop ile retinanın değerlendirilmesi: Doktor tarafından yapılır.
Angiography: Prosedür acı vermez ve güvenilirdir. Hastaya damardan floresein boya verildikten sonra fundus camera ile retinanın fotoğrafı çekilir.
Kuru tip makula dejenerasyonunun henüz tedavisi bulunmamakla birlikte bu konudaki araştırmalar sürmektedir. Bunun yanında lazer tedavisi ve fotodinamik tedavi ile yaş tip makula dejenerasyonu tedavi edilebilmektedir. Bu yöntemler ağrısızdır ve hasta ayakta tedavi edilir. Görmeyi arttırıcı bir etkisi yoktur, mevcut görmeyi koruma amaçlıdır.Göz damla ile uyuşturulur. Gözde kan ve sıvı sızdıran damarlar lazer ile yakılır.
Bu tekniklerin dışında diğer tedavi şekilleri ise: makula cerrahisi, retina hücre transplantasyonu, radyasyon tedavisi ve transpupiller termoterapileridir. Fakat bu tekniklerin hastaya faydaları üzerine tartışılmaktadır.
Hastalığın ileri ki aşamalarında, kişinin küçük harfleri okuması zorlaşacağı ve görüş merkezinde boşluklar oluşacağı için, günlük hayatı kolaylaştırıcı özel tasarlanmış optik aletler tavsiye edilebilir.
Unutulmaması gereken nokta yaşa bağlı makula dejenerasyonunun tedavi edilemeyeceği sadece ilerlemesinin durdurulabileceğidir.
|
|
|